آیت‌الله دکتر مهدی حائری یزدی

مهدی حائری یزدی (۱۳۰۲ش ـ ۱۳۷۸ش) فیلسوف و فقیه شیعه و فرزند آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی (احیاگر حوزه علمیه قم). او پیش از انقلاب اسلامی ایران، سرپرست مدرسه سپهسالار تهران بود. همچنین در دانشگاه‌های آمریکا، کانادا و انگلیس، استاد فلسفه، کلام و فقه بود و انجمن اسلامی دانشجویان کانادا و آمریکا را تأسیس کرد. حائری در دوره نخست وزیری دکتر مصدق، عضو شورای عالی فرهنگ و بعد از انقلاب اسلامی ایران، برای مدت کوتاهی سفیر ایران در آمریکا بود. کتاب حکمت و حکومت و نیز شرح اصول کافی (کتاب‎های عقل و جهل و توحید) از آثار علمی اوست.

حکمت و حکومت کتابی است که مهدی حائری یزدی، نظریه سیاسی خود یعنی «وکالت مالکان شخصی مشاع» را بیان می‌کند. در شماره اول فصلنامه حکومت اسلامی متعلق به دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری مقاله‌ای با عنوان« سيرى در مبانى ولايت فقيه» از آیت‌الله عبدالله جوادی آملی منتشر شد که نقد این نظریه بود. این مجله در شماره بعدی پاسخ‌های حائری با عنوان نقدى بر مقاله «سيرى در مبانى ولايت فقيه» را منتشر کرد. 

معرفت‌شناسی و مسئله علم یکی از دغدغه‌های فکری مهم حائری بوده، چنان‌که رساله دکتری خود را درباره علم حضوری نگاشته است.

به مناسبت هجدهمین سالروز درگذشت آیت‌الله دکتر مهدی حائری یزدی
بازتاب‌های عربی و غربی مناظره آیت‌الله مرحوم دکتر حائری یزدی و آیت‌الله العظمی جوادی آملی در باب حکومت فقیهان
بررسی الهیاتی مناظره آیت‌الله دکتر حائری یزدی با آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی

نقد اساسی مرحوم آیت‌الله مهدی حائری یزدی به معنای ولایت باز می‌گردد. معنایی که آیت‌الله جوادی آملی در تبیین مباحث خود در باب ولایت فقیه از آن بسیار بهره می‌برد از نگاه آیت‌الله حائری مورد قبول نیست.

بررسی پیش‌فرض‌های آیت‌الله دکتر مهدی حائری یزدی و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در ترسیم منظومه سیاسی

آیت‌الله دکتر حائری یزدی به استقلال عقل از آموزه‌های دینی حکم می‌داد. آیت‌اللهالعظمی جوادی آملی اما این دو را در عِداد هم می‌نشاند. مباحثه‌ دکتر حائری یزدی و آیت‌الله جوادی آملی اگه چه در خصوص سیاست و حکومت‌داری بود، اما اختلاف رأی این دو، ریشه‌هایی فراتر داشت. ریشه‌ها در آرائی بود که این دو اندیشمند درباره رابطه‌ عقل و دین برگزیده بودند و بر اساس آن به نتایج متفاوتی نائل می‌آمدند.

اندیشمندان